الشيخ محمد تقي الرازي الأصفهاني
35
رساله صلاتيه (فارسى)
حاج شيخ عباس قمى نيز در مورد اين درس مىنويسد : « . . . در اصفهان سكنى فرمود ، فضلاء در درس او اجتماع كردند ، مجلس درسش مجمع فضلاء گرديد . » « 1 » اين حلقهى درسى عظيم متجاوز از بيست سال تا آخرين روزهاى حيات شيخ ادامه داشته است و جمع كثيرى از مستعدّين با استفاده از محضر علمى او به مراتب بلندى در علم و عمل رسيدهاند . به حسب ظاهر ، ثمرهى اين تدريس علاوه بر تربيت شاگردان متعدّد ، تدوين دو كتاب گرانقدر « هداية المسترشدين في شرح اصول معالم الدين » در اصول و « تبصرة الفقهاء » در فقه را نيز در پى داشته است . و اين دو كتاب ، ثمرات تدريس شيخ است كه به قلم خود ايشان ضبط گرديده است . و لذا از نظر علمى نيز اين دو كتاب از مكانت والايى برخوردار مىباشند كه بر اهل تحقيق و فن پوشيده نيست . برخى از شاگردان از آنجا كه مدّت تدريس شيخ در اصفهان متجاوز از بيست سال بوده است ، اگر هر دورهى درسى را در حدود شش سال بدانيم ، تقريبا بيش از يك هزار و پانصد نفر در اين مدّت از حوزهاى درسى او بهره بردهاند و در نزد وى تتلمذ نمودهاند كه حصر و احصاى نام آنان بعد از گذشتن دو قرن كارى بس دشوار مىنمايد . لذا فقط به نام برخى از بزرگان آنها اشاره مىكنيم ، آيات اللّه العظام : 1 - ملا احمد بن عبد اللّه خوانسارى ، صاحب « مصابيح الاصول » .
--> ( 1 ) - فوائد الرضوية ، ج 2 ، ص 435 .